Kategorie
Słowacja

Galanta

GALANTA

16-tysięczne miasto powiatowe między Małym Dunajem a Wagiem, leży 35 km na wschód od Bratysławy. Wspomniana po raz pierwszy w liście króla Beli IV z 1227 r., przez całe wieki Galanta była osadą rolniczą we włościach rodu Esterhazych. Dopiero po II wojnie światowej poddano ją gwałtownej industrializacji (m.in. przemysł chemiczny i spożywczy), która zaważyła na jej dzisiejszym wizerunku, stanowiącym świetny przykład betonowego budownictwa komunistycznego.

Galanta ma połączenia kolejowe z Bratysławą, Trnawą i Novymi Zamkami. Z Bratysławy, Trnawy i Dunajskiej Stredy przyjeżdża tu kilka autokarów dziennie.

Orientacja w miasteczku nie jest trudna. Centrum skupia się wokół ul. Hlavnej, czyli głównej drogi nr 75. Dworce są oddalone o kilkaset metrów na południe od centrum.

Jeśli chodzi o zaplecze noclegowo-gastronomiczne, wybór nie jest oszałamiający: kilka lokali i jeden niedrogi hotel City (ul. Vajanskeho 10). Przyzwoite lokale gastronomiczne: Mladost’ (ul. Hlavna 951), Merkur (ul. Hlavna 27), Taverna Gastro-centrum (ul. Hodska) i Gitty (ul. Drevena 2).

Zwiedzanie

Bodaj najładniejszą budowlą w mieście jest niedawno odrestaurowany renesansowy pałac Esterhazych z 1600 r., w północnej części centrum (ul. Esterhazyovcov,- wt.-pt. 8.00-17.00, sb.- nd. 13.00-17.00; 10/5 Sk). W zabytkowych wnętrzach mieści się wystawa poświęcona dziejom miasta i rodu Esterhazych, a także słynnemu kompozytorowi węgierskiemu Zoltanowi Kodalyemu, który uwiecznił miejscowość w Tańcach z Galanty. Można również obejrzeć zbiory sztuki sakralnej oraz mebli mieszczańskich z XIX w., a galeria sztuki gromadzi m.in. pokłosie warsztatów rzeźbiarskich Bronz.

W starym parku przy ul. Parkovej wznosi się najeżony wieżyczkami i blankami neogotycki pałac, niczym wyjęty z powieści Waltera Scotta. Powstał w efekcie przebudowy renesansowego dworu obronnego, którą przeprowadził ówczesny właściciel József Esterhazy w połowie XIX w. Dziś malownicza budowla spędza sen z powiek władzom miasta, które zabezpieczyły ją przed dewastacją i szukają inwestora gotowego zapłacić za kosztowną konserwację.

Vlastivedne muzeum w okazalej kamienicy w centrum (Muzeum Regionalne; ul. Hlavna 976; wt.-pt.9.00-17.00; 10/5 Sk) eksponuje aż 18 tys. przedmiotów związanych z dziejami regionu. Oddziałem muzeum jest również Ludovy dom byvania w pobliskim Matuśkovie (wt.-pt. 9.00-13.00; 10/5 Sk) – kryta strzechą chłopska chałupa.

6 km na wschód od Galanty utworzono sztuczny zalew Kralova na Wagu. Na terenie ośrodka Kaskada można uprawiać sporty wodne.

DIAKOVCE

Diakovce, 10 km na południowy wschód od Galanty, słyną z najstarszej bazyliki romańskiej w południowo-wschodniej Słowacji. Świątynia z 1228 r., tuż przy głównej drodze prowadzącej przez wioskę, przyciąga uwagę sporymi rozmiarami i jakby dwudzielną sylwetą. Do starszej części z ozdobną absydą w późniejszych czasach dobudowano długą nawę i wieże. 4 km na zachód od wioski znajduje się popularne kąpielisko termalne.

TOMAŚIKOVO

Osada ok. 15 km na południe od Galanty, między malowniczymi meandrami Małego Dunaju i Ciernej vody oraz ich martwymi odnogami. Przy głównej drodze rozciąga się stary park, w którym stoi okazały barokowy pałac – dziś szkoła.

Droga opatrzona tabliczkami „Mlyn” wiedzie wśród opłotków na pola i dalej, w kierunku porośniętego lasem łęgowym brzegu Małego Dunaju. W idyllicznej scenerii, wśród zieleni, na palach ponad leniwie płynącą wodą, stoi drewniany młyn rzeczny (IV-X wt.-pt. 9.00-17.00, sb.-nd. 14.00-18.00; 20/10 Sk) z 1893 r. Opiekun zabytku chętnie uruchamia działający mechanizm i opowiada o dawnych zwyczajach.