Kategorie
Słowacja

Samorin

ŚAMORIN

12-tysięczny Śamorin, 20 km na południowy wschód od Bratysławy, leży w górnej części Zitnego ostrova, a od Dunaju oddziela go zapora wodna Gabćikovo.

Miasto zostało prawdopodobnie założone za czasów pierwszego króla Węgier Stefana, choć najwcześniejsza wzmianka o tym miejscu pochodzi z 1238 r. W 1405 r. Zygmunt Luksemburczyk nadał Śamorinowi status wolnego miasta. W czasach reformacji napłynęło tu wielu Niemców, a w XIX w. osiedlili się Żydzi.

Na pierwszy rzut oka miasteczko wygląda mało atrakcyjnie, jednak w jego schludnym, zadbanym centrum warto zwrócić uwagę na kilka interesujących zabytków. 72% mieszkańców stanowią Węgrzy, dla których Śamorin jest ważnym ośrodkiem kulturalnym. Jest tu między innymi muzeum regionalne, biblioteka Hungarica, archiwum i koła twórcze.

Nad centrum dominują wieże dwóch kościołów: katolickiego i kalwińskiego. Oprócz nich jest jeszcze bezwieżowy kościół ewangelicki i synagoga. Surowy zbór kalwiński z masywną kamienną wieżą i stożkowym białym hełmem to najstarsza i najpiękniejsza świątynia Zitnego ostrova. Wzniesiony w stylu romańskim pod koniec XIII w., był w następnych stuleciach rozbudowywany, co na szczęście nie pozbawiło go charakteru. We wnętrzu uwagę przyciągają cenne średniowieczne freski przedstawiające proroków i królów ze Starego Testamentu (w prezbiterium) oraz cykl obrazów z życia Matki Boskiej (na ścianach i stropie). Pierwotnie katolicką świątynię pw. NMP w czasach reformacji kupili protestanci i przekształcili w kościół kalwiński.

Kilka kroków dalej wznosi się okazały barokowy kościół katolicki z przylegającym klasztorem Paulinów. Powstał w II połowie XVIII w. z fundacji magnackiego rodu Palffych. We wnętrzu zachowało się okazałe barokowe wyposażenie, organy i malowidła – wszystkie wykonane przez mistrzów z Austrii.

Kościół ewangelicko-augsburski to ciekawy przykład świątyni protestanckiej z czasów Patentu Tolerancyjnego, wydanego przez cesarza Józefa II. Dokument zezwalał protestantom na stawianie skromnych kościołów bez wież. Świątynię zbudowano pod koniec XVIII w. w stylu klasycystycznym, z inicjatywy społeczności niemieckiej, w owym czasie licznie zamieszkującej Samorin. Niespodzianką jest barokowe wyposażenie wnętrza, falujące empory i okazały ołtarz. Przy kościele działała w XIX w. szkoła ewangelicka, do której posyłali dzieci również Słowacy, aby nauczyły się niemieckiego i węgierskiego. Jednym z uczniów był Milan R. Stefanik. Jego pomnik stoi przed budynkiem ewangelickiej fary.

Najmłodszą świątynią Śamorina jest romantyczno-orientalna synagoga z 1912 r., która po II wojnie światowej przestała pełnić swoją funkcję. Przed zupełnym upadkiem ocaliło ją urządzenie w 1996 r. we wnętrzach sali wystawowej.

1,5 km na południe od centrum, nad zalewem Gabcikovskim leży dzielnica rekreacyjna Cilistov z niewielkim kąpieliskiem oraz przystanią statków spacerowych pływających po zalewie z Gabcikova do Bratysławy.

W Śamorinie działa kilka restauracji, m.in. Sargarigó (ul. Bratislavska 394) i Zlaty Jeleń (ul. Marie 2).

Noclegi oferują: Penzión Alex (ul. Hlavna 45), Żitny Ostrov (ul. Vinohradska), Kormoran (dzielnica Ćilistov; z basenem, sauną i restauracją) i Penzión Lindtner (Ćilistov; obok restauracja).